We zijn absoluut geen fan van de Amerikaanse ambassadeur Bill White. De man gedraagt zich geregeld als een olifant in een porseleinkast en heeft een bedenkelijk talent voor uitspraken die je als diplomaat misschien beter inslikt. Maar zelfs een olifant kan al eens raak mikken.
Toen White op Instagram minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) omschreef als “schadelijk voor de levensvreugde”, moesten we dan ook even slikken. Niet van verontwaardiging, wel om een glimlach te onderdrukken. Want hoe weinig sympathie we ook voor de boodschapper hebben, in deze boodschap zit een stevige kern van waarheid. En toegegeven: deze konden we best pruimen.
Onze minister van Volksgezondheid voert al geruime tijd als een terriër strijd tegen alcohol, en dus onvermijdelijk ook tegen bier. In zijn gezondheidsfilosofie lijkt een glas alcohol stilaan gelijk te staan aan heiligschennis. Nu wil hij de boodschap “Alcohol schaadt de gezondheid” verplicht op alcoholreclame laten verschijnen. Voor Vandenbroucke gaat het om correcte gezondheidsinformatie. Dat klinkt nobel. Alleen lijkt hij met zijn kruistocht steeds eenzamer te worden.
Dat blijkt ironisch genoeg ook uit een opiniestuk van Jan-Frederik Abbeloos, chef politiek van De Standaard, die de campagne van de Belgische Brouwers bepaald niet spaart. Abbeloos vindt het politiek bedenkelijk dat meerderheidspartijen zich publiek keren tegen beleid waarmee ze binnen de regering zelf hebben ingestemd. N-VA en MR schaarden zich achter de brouwerscampagne, terwijl CD&V-voorzitter Sammy Mahdi sprak over de “totale demonisering van elke druppel alcohol”. Abbeloos komt uiteindelijk zelf tot een veelzeggende vaststelling: wat de nieuwe alcoholslogan betreft, lijkt Vandenbroucke steeds meer alleen te staan.
Wij trekken daar alleen een andere conclusie uit dan De Standaard. Misschien zijn de coalitiepartners niet plots collectief aan geheugenverlies gaan lijden. Misschien voelen ze zich gewoon in het nauw gedreven door de onverzettelijkheid van een minister die van zijn gezondheidsbeleid een principekwestie heeft gemaakt en nauwelijks nog ruimte lijkt te laten voor nuance.
Het regeerakkoord mag dan voorzien in een nieuwe gezondheidsboodschap, dat betekent nog niet dat iedere coalitiepartner enthousiast moet applaudisseren voor de meest absolute formulering ervan. Dat partijen die het akkoord mee goedkeurden nu openlijk afstand nemen, zegt minstens evenveel over de hardnekkigheid van de minister als over de profileringsdrang van zijn coalitiepartners.
En dan mengt zich ook Patrik Vankrunkelsven in het debat. Niet bepaald iemand die je gemakkelijk kunt wegzetten als lobbyist van de alcoholindustrie. Vankrunkelsven is arts, voormalig politicus en verbonden aan het Belgisch Centrum voor Evidence-Based Medicine. In een opiniestuk in diezelfde De Standaard stelt hij precies de vraag die in dit debat te weinig wordt gesteld: “Is elke druppel alcohol echt zo schadelijk?” Zijn conclusie is geen vrijgeleide om onbeperkt te drinken. Integendeel. Hij wijst erop dat alcohol gezondheidsrisico’s inhoudt, maar benadrukt tegelijk dat de wetenschappelijke werkelijkheid complexer is dan één absolute slogan doet vermoeden. Nuance dus. Precies wat in dit debat steeds verder zoek lijkt. Er bestaat dus een ernstig wetenschappelijk en maatschappelijk debat. Precies daarom is het zo problematisch om dat debat te reduceren tot vier woorden op een advertentie.
En misschien zit daar precies het probleem. Wanneer brouwers protesteren, kun je ze verwijten dat ze hun commerciële belangen verdedigen. Wanneer caféhouders protesteren, kun je hetzelfde zeggen. Wanneer coalitiepartners beginnen tegen te spartelen, kun je dat politieke profilering noemen. Maar wanneer ook een arts en expert in evidence-based medicine vraagt om meer nuance, wordt het stilaan moeilijk om iedereen weg te zetten als onderdeel van de grote alcoholsamenzwering.
Dat alles krijgt deze week bovendien een bijna surrealistisch Belgisch kantje. Terwijl onze minister zijn oorlog tegen alcohol verder uitvecht, vieren we tijdens het Belgian Beer Weekend precies die biercultuur waar België internationaal zo graag mee pronkt. En dit najaar is het tien jaar geleden dat de Belgische biercultuur door UNESCO werd erkend als immaterieel cultureel erfgoed.
Tien jaar geleden applaus voor onze biercultuur. Vandaag: “Alcohol schaadt de gezondheid.” Je moet als land maar weten wat je wilt.
Misschien had Bill White dus toch een punt. Frank Vandenbroucke schadelijk voor de levensvreugde noemen, is diplomatiek ongeveer even subtiel als een olifant in een porseleinen kast. Maar wanneer zelfs zijn eigen coalitiepartners afstand nemen en artsen om wetenschappelijke nuance vragen, kan de minister zich misschien één vraag stellen. Of zijn kruistocht niet stilaan verder gaat dan het gezond verstand.
Cover © Bart Van der Perre
Dorstig naar meer biernieuws? Klik hier!
