Goed nieuws voor de Belgische biercultuur. De hop en hopscheuten uit de regio Asse-Aalst mogen voortaan het officiële label STREEKPRODUCT.be dragen. Een erkenning voor een eeuwenoude teelt die ooit het Vlaamse landschap kleurde en vandaag dankzij een handvol enthousiaste hopboeren nog altijd springlevend is. Of zoals de N-VA het wellicht zou formuleren: wat we zelf kweken, kweken we beter.
Wie aan Belgische hop denkt, komt bijna automatisch bij Poperinge terecht. Begrijpelijk, want de Westhoek is vandaag het bekendste hopgebied van ons land. Maar ook de streek tussen Asse en Aalst heeft een indrukwekkend hopverleden. En dat verleden krijgt nu een welverdiende erkenning.
Het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) heeft de hop en hopscheuten uit Asse-Aalst officieel erkend als traditioneel Vlaams streekproduct. Daarmee krijgen de lokale telers niet alleen een mooi label, maar vooral erkenning voor hun inspanningen om een stukje landbouw- en biergeschiedenis te bewaren.
Toen Vlaanderen nog de hoptuin van Europa was
Het klinkt vandaag misschien wat verrassend, maar tot het begin van de negentiende eeuw was Vlaanderen een van de belangrijkste hopgebieden van Europa. Hop groeide op tal van plaatsen en vormde een belangrijke bron van inkomsten voor landbouwers.
De tijden veranderden. De hopteelt verloor terrein en steeds meer hopvelden verdwenen uit het landschap. Bij een landbouwtelling in 1929 bleven in Vlaanderen nog twee belangrijke hopregio’s over: Poperinge en Asse-Aalst.
Dat de hopteelt in die laatste regio niet volledig verdwenen is, hebben we onder meer te danken aan de Orde van de Groene Bel. Deze vereniging van hopboeren zet zich in voor het behoud van de lokale teelt en kiest bewust voor traditionele hopvariëteiten.
Groene Bel, Coigneau en Record
Voor bierliefhebbers wordt het pas echt interessant wanneer we naar de hopvariëteiten kijken.
De Groene Bel is een traditionele streekhop met een uitgesproken bitterheid en een fris aroma. Daarnaast is er Coigneau, een historische hopvariëteit die minder bitterheid geeft en daardoor bijzonder interessant is voor lambiekbrouwers. Ook Record, een zogenaamde dubbeldoelhop die zowel voor bitterheid als aroma kan worden gebruikt, behoort tot het lokale hopverhaal.
Vooral die band met lambiek maakt de regio bijzonder. Want hop is niet altijd bedoeld om een bier zoveel mogelijk citrus, tropisch fruit of harsachtige aroma’s mee te geven. Bij traditionele lambiek speelt hop een heel andere rol. Daar zijn vooral de conserverende eigenschappen belangrijk en is een uitgesproken hoparoma doorgaans niet gewenst.
Het is een mooie herinnering aan de veelzijdigheid van een ingrediënt dat tegenwoordig vooral wordt geassocieerd met IPA’s en hun soms exuberante aromaprofielen.
Meer dan een mooi etiket
De erkenning als streekproduct is uiteraard geen garantie dat de hopteelt in Asse-Aalst plots opnieuw gouden tijden tegemoetgaat. Hop verbouwen blijft arbeidsintensief en de concurrentie met grote internationale hopgebieden is aanzienlijk.
Maar de erkenning geeft de lokale telers wel een extra argument om hun product onder de aandacht te brengen. En misschien nog belangrijker: ze kan brouwerijen stimuleren om opnieuw vaker met lokale hop te werken.
Want Belgische biercultuur draait niet alleen om wat er uiteindelijk in het glas terechtkomt. Ook de grondstoffen, de landbouwers en de kennis die van generatie op generatie wordt doorgegeven, maken deel uit van dat verhaal.
Een streekbier met hop uit de eigen omgeving krijgt daardoor een extra dimensie. Niet noodzakelijk omdat die hop per definitie beter is dan een buitenlandse variëteit, maar omdat ze een verhaal vertelt over de plaats waar het bier vandaan komt.
En dat is in een bierwereld waarin authenticiteit soms vooral een kwestie van een goed geschreven marketingverhaal lijkt, toch een verademing.
Wat we zelf kweken…
De erkenning past bovendien mooi in de groeiende belangstelling voor lokale landbouwproducten en korte ketens. De N-VA zou er wellicht meteen een slogan voor klaar hebben: wat we zelf kweken, kweken we beter.
Of dat wetenschappelijk ook voor iedere hopvariëteit geldt, laten we graag aan de brouwers en hun proefpanelen over. Maar dat we onze eigen hoptraditie wat meer mogen koesteren, staat buiten kijf.
En als die erkenning ervoor zorgt dat er straks wat meer hop uit Asse-Aalst in onze Belgische bieren belandt, dan heffen we daar graag het glas op.
Dorstig naar meer biernieuws? Klik hier!
