In Nederland dreigt bier opnieuw duurder te worden. De regering wil vanaf 2027 de bieraccijns jaarlijks aanpassen aan de inflatie en een jaar later het verlaagde accijnstarief voor kleine brouwerijen afschaffen. De biersector is het grondig beu. Meer dan 14.000 Nederlanders ondertekenden een petitie tegen de plannen. Want volgens de brouwers dreigt de overheid vooral één resultaat te bereiken: nog meer Nederlanders die hun bier over de grens kopen.
Bier en belastingen. Het is een huwelijk dat al eeuwen standhoudt, al is de liefde nogal eenzijdig. Overheden beschouwen bier graag als een betrouwbare bron van inkomsten. De brouwers en bierdrinkers kijken daar doorgaans iets minder enthousiast tegenaan. In Nederland is de relatie de afgelopen jaren behoorlijk bekoeld en de nieuwste belastingplannen dreigen er nog een schepje bovenop te doen.
Op 3 november trokken Nederlandse Brouwers, CRAFT en Koninklijke Horeca Nederland naar de Tweede Kamer in Den Haag. In hun bagage: een petitie met ruim 14.000 handtekeningen en een duidelijke boodschap. Stop met het verhogen van de bierbelasting en geef brouwerijen en horecaondernemers wat ademruimte.
De aanleiding zijn twee maatregelen. Vanaf 2027 wil de Nederlandse regering de bieraccijns jaarlijks indexeren. Vanaf 2028 dreigt bovendien het verlaagde accijnstarief voor kleine brouwerijen te verdwijnen. Vooral die laatste maatregel kan voor kleinere producenten bijzonder pijnlijk uitvallen.
De grens als goedkoopste bierwinkel
Nederland heeft nu al een aanzienlijk hogere bieraccijns dan zijn buurlanden. Volgens de sector ligt die bijna dubbel zo hoog als in België en vier tot negen keer hoger dan in Duitsland, afhankelijk van het bier.
Dat prijsverschil blijft niet zonder gevolgen. Zeker in de grensstreken weten Nederlandse consumenten de weg naar Belgische en Duitse supermarkten uitstekend te vinden. Niet noodzakelijk omdat het bier daar beter smaakt, maar omdat het goedkoper is.
Volgens cijfers die de sector aanhaalt, daalde de bierverkoop in Nederlandse grensregio’s met vier procentpunten meer dan in de rest van het land. Een bijkomende belastingverhoging dreigt dat verschil verder te vergroten.
En daar zit een merkwaardige economische logica achter. De overheid verhoogt de belasting om meer inkomsten te genereren, maar stimuleert tegelijk consumenten om hun aankopen in het buitenland te doen. De Nederlandse schatkist ziet die inkomsten vervolgens aan haar neus voorbijgaan. De Belgische en Duitse handelaars zullen er wellicht minder bezwaar tegen hebben.
Kleine brouwers krijgen het moeilijk
Vooral kleinere brouwerijen maken zich zorgen. Zij beschikken doorgaans over minder financiële reserves en kunnen stijgende kosten moeilijker opvangen. Bovendien hebben ze de afgelopen jaren al af te rekenen gekregen met hogere energieprijzen, duurdere grondstoffen en stijgende personeelskosten.
Berend van Ark, eigenaar van Brouwerij Bohemean in Zwolle, berekende dat het verdwijnen van het verlaagde accijnstarief zijn winst met bijna 60 procent zou verminderen. Geld dat niet langer beschikbaar is voor investeringen in nieuwe installaties, producten of de verdere ontwikkeling van zijn brouwerij.
Ook de horeca voelt de druk. Een accijnsverhoging van enkele centen per glas lijkt misschien onschuldig, maar komt boven op een hele reeks andere kostenstijgingen. En die kunnen niet eindeloos worden doorgerekend aan de consument. Er bestaat nu eenmaal een grens aan wat iemand voor een glas bier wil betalen.
Wanneer wordt het genoeg?
De Nederlandse biersector heeft de afgelopen jaren al vaker aan de alarmbel getrokken. In 2021 verzamelde een gelijkaardige petitie ongeveer 40.000 handtekeningen. Twee jaar later waren dat er bijna 90.000. Toch werd de bieraccijns in 2024 opnieuw fors verhoogd.
De huidige petitie telt minder ondertekenaars, maar de boodschap blijft dezelfde. De sector vreest dat opeenvolgende belastingverhogingen niet alleen de consumptie onder druk zetten, maar ook de economische leefbaarheid van brouwerijen en cafés aantasten.
Natuurlijk heeft de overheid het recht om belastingen te heffen en kan accijnsbeleid ook een rol spelen in het volksgezondheidsbeleid. Maar de vraag is of steeds hogere belastingen daadwerkelijk het gewenste effect hebben, zeker wanneer consumenten hun aankopen eenvoudig naar het buitenland kunnen verplaatsen.
Bier is bovendien meer dan een product waarop accijnzen worden geïnd. Achter ieder glas schuilt een economische en culturele wereld van brouwers, leveranciers, cafés en horecamedewerkers. Een wereld die werkgelegenheid creëert en mee het sociale leven vormgeeft.
Of de Nederlandse politiek gevoelig zal zijn voor de oproep, moet de komende weken blijken. De belastingplannen zijn immers nog niet definitief goedgekeurd.
Eén ding staat alvast vast: wanneer een Nederlandse bierliefhebber straks opnieuw de grens oversteekt om goedkoper bier te kopen, zal dat niet noodzakelijk zijn omdat hij plots een bijzondere belangstelling heeft ontwikkeld voor de Belgische of Duitse biercultuur. Soms is de verklaring een stuk eenvoudiger. De portemonnee beslist.
Dorstig naar meer biernieuws? Klik hier!
