Studenten tonen hoe bierafval plots goud waard kan worden
Wie denkt dat bierdraf alleen goed is als veevoeder, herziet binnenkort misschien toch best dat standpunt. Al jarenlang krijgt het grootste restproduct van het brouwproces een tweede leven op de boerderij. En laat ons eerlijk zijn: dat is op zich al een prachtig voorbeeld van de circulaire economie. Bovendien blijkt dit klein supplementje ervoor te zorgen dat de dieren wat minder broeikasgassen uitscheten. Maar wat als bierdraf nog veel méér waard blijkt te zijn?
Dat is precies de vraag waarmee een groep studenten van de University of Canterbury in Nieuw-Zeeland aan de slag ging. Hun project, NanoBrew, onderzoekt hoe bierdraf kan worden omgezet in nanocellulose, een ultrasterk, licht en volledig natuurlijk materiaal dat vandaag al toepassingen vindt in onder meer biologisch afbreekbare verpakkingen, cosmetica, wondverbanden en zelfs elektronische componenten. De wereldwijde markt voor nanocellulose wordt inmiddels op miljarden euro’s geschat.
Het klinkt bijzonder technisch, maar het principe is verrassend eenvoudig. Met behulp van enzymen worden de vezels uit de bierdraf vrijgemaakt, waarna ze kunnen worden verwerkt tot een hoogwaardig biomateriaal. Geen sciencefiction dus, maar een slimme manier om van een reststroom een waardevolle grondstof te maken.
Brouwers denken al jaren circulair
Eigenlijk past dit perfect binnen de evolutie die de brouwwereld al jaren doormaakt.
Waterverbruik wordt teruggedrongen, energie wordt steeds efficiënter ingezet, CO₂ wordt gerecupereerd, restwarmte krijgt een tweede leven en bierdraf verdwijnt al lang niet meer automatisch op de afvalberg. Integendeel. Bij de meeste brouwerijen vindt het zijn weg naar landbouwbedrijven, waar het dienstdoet als voedzaam veevoeder.
Dat systeem werkt uitstekend. Maar zoals wel vaker met innovatie stopt de zoektocht daar niet. Want waarom zou een grondstof met zoveel vezels en cellulose slechts één bestemming hebben?
Afval bestaat eigenlijk niet
Mocht NanoBrew erin slagen om het proces op industriële schaal rendabel te maken, dan zou bierdraf plots een heel andere economische waarde kunnen krijgen. Niet langer een restproduct dat moet worden afgevoerd, maar een grondstof voor sectoren die vandaag nauwelijks iets met bier te maken hebben.
Net dát maakt dit soort projecten zo boeiend. Ze tonen aan dat de brouwerij van morgen misschien niet alleen bier produceert, maar ook materialen voor de verpakkings-, medische of cosmetische industrie. Dat is circulaire economie op haar best: wat vandaag als afval wordt gezien, kan morgen de basis vormen voor een volledig nieuw product.
Uiteraard staat het onderzoek nog in de kinderschoenen en is er nog een lange weg af te leggen vooraleer bierdraf massaal in hightechmaterialen wordt omgezet. Maar elke grote innovatie begint ooit als een gek idee in een labo. Geef toe: ook een bierleiding onder Brugge klonk ooit behoorlijk absurd.
Een toekomst met minder koeien?
Misschien nog een laatste bedenking. Vandaag vindt een groot deel van de bierdraf een nuttige bestemming als veevoeder. Maar als onze voeding de komende decennia verder evolueert en er effectief minder runderen worden gehouden, zal ook die afzetmarkt veranderen. Des te beter dus dat onderzoekers vandaag al nadenken over alternatieven.
